Bijlmerpark

Meervoudige opdracht concept vernieuwing stadspark, integratie van 600 woningen, sportpark, Kwakoe-festivalterrein en natuurpark

Beeld |Tekst |Tekeningen |Data |Kaart


ontwerp van  Gilbert Koskamp en Arno van der Mark. (onder naam van DRFTWD)

Het uitgangspunt is een integraal parkconcept. Het parkgebied, de toekomstige bebouwing, de sportvoorzieningen en de festival accommodatie vormen een ‘totaal-landschap’ waarbinnen de afzonderlijke delen tot uitwisseling komen.

De bestaande situatie in de Bijlmer wordt positief gekenmerkt door grote ruimtelijke en culturele potenties. Ze bestaat uit een reservoir aan uitingen van culturele en etnische verschillen en overeenkomsten. Deze potenties verlenen de Bijlmer een zekere authenticiteit die optimaal benut dient te worden. Dit vraagt om een ontwikkelingsstrategie die ruimte biedt aan een spectrum van fysieke omgevingen met verschillende eigenschappen. Hiertoe kiezen wij voor de volgende ontwerpstrategie, gebaseerd op Assemblage, Navigatie en Beheer.

Assemblage: samenvoeging van afzonderlijke fysiek-ruimtelijke componenten.
Navigatie: heldere routing en adressering.
Beheer: het private en publieke geordend in afzonderlijke domeinen met duidelijke gebieds- en gebouwontsluitingen.

Deze ontwerpstrategie wordt conditioneel toegepast op de afzonderlijke parkonderdelen van het te vernieuwen Bijlmerpark. Wij beogen hiermee diverse netwerken en uitwisselingen tussen het private, publieke en collectieve te bewerkstelligen. Hiermee wordt uitdrukking gegeven aan de wenselijkheid van zorgdragende en ontsloten omgevingen. Tevens wordt een doorlopend proces geactiveerd dat een blijvende vernieuwing van het Bijlmerpark mogelijk maakt.

ONTWERPVOORSTEL OP ONDERDELEN

Parkconcept
Het concept is een assemblage van vier afzonderlijke parken (zones) die mede ontstaan zijn uit het gevraagde programma van eisen en wensen. Het gaat om een Stadspark, een Volumelandschap (bebouwde parkzone), Sportpark / Kwakoe-festivalterrein en een Natuurpark. Deze parken zijn opeenvolgend geordend en met elkaar verbonden middels een helder stelsel van ontsluitingen en routes. De zones vormen ‘adressen’ op de routes en bieden het park als geheel eigen voorzieningen. Er is sprake van uiteenlopende activiteiten en bewegingen, afhankelijk van de verschillende soorten gebruikers: bewoners, wandelaars / bezoekers, gebruikers van de sportfaciliteiten en de festivals. Zij kunnen naast elkaar en op wisselende tijden ongehinderd en zelfstandig van de ruimte gebruik maken, met behoud van de mogelijkheid tot uitwisseling. Juist deze mogelijkheid creëert een meerwaarde voor het individuele en collectieve gebruik; het realiseert een sociale en culturele binding binnen het plangebied.

Stadspark
Dit is een informeel park voor ontspanning, verblijf en een vrije circulatie. Het grenst aan de bebouwing met centrumfuncties en de markt. Binnen het stadspark zijn opgenomen: een zone voor de waterzuivering / watertuinen, kinderspeelplaatsen, paviljoen, gebieden met bijzondere bomen, ligweiden en plekken voor informele sport, zoals een basketbalveld. Wij stellen voor een nieuw type Bijlmerbank te ontwikkelen.

Volumelandschap (bebouwde parkzone)
Dit is een ‘assemblage’ van vijf afzonderlijke bebouwingsdomeinen. Elk domein kent zijn eigen bebouwingstypologie waarin diverse woningtypes, gevraagde wooncategorieën, bedrijfs- en kantoorruimtes en paviljoens voorgesteld worden. Elk domein is afzonderlijk aangesloten op de aanwezige infrastructuur en voorzien van een individuele of collectieve parkeervoorziening. Tevens wordt de bebouwde parkzone gekenmerkt door het meervoudige grondgebruik. Binnen de diverse woonmilieus komen het private, het publieke en het collectieve tot zelfstandige ontplooiing. De voorgestelde bebouwingsdomeinen en woonmilieus kennen een uitzonderlijke privacy. Enerzijds wordt dit bewerkstelligd door de specifieke ontsluitingen, anderzijds door de situering te midden van het Bijlmerpark; door de vrije ligging is er sprake van een geprofileerde en uitgesproken zelfstandig domein. Ook in de beleving is dit een belangrijke kwaliteit: men woont en werkt te midden van het park. Zonder hinder is men rechtstreeks ‘aangesloten’.


Sportpark / Kwakoe-festivalterrein
Hierbinnen zijn opgenomen: vier voetbalvelden, een atletiekfaciliteit, een gezamenlijk honk- en softbalveld en een multifunctioneel paviljoen voor diverse sportverenigingen en de organisatie van het Kwakoe-festival. Voor dit festival is mede een open ruimte gereserveerd welke gefaciliteerd is met de benodigde voorzieningen en aansluitingen. Het Sportpark / Kwakoe-festivalterrein wordt ontsloten door twee doorgangen onder de Karspeldreef en heeft directe aansluitingen op het openbaar vervoer. Het opgenomen paviljoen speelt een centrale rol in de navigatie en het beheer van dit parkonderdeel.

Natuurpark
Het natuurpark bestaat voornamelijk uit een groepering van waterplassen met brede taluds, clusters van bomen en een netwerk van wandelpaden dat het hele gebied ontsluit. Het heeft doorgaande wandel- en fietsroutes naar de Gaasperplas en omliggende wijken. Tevens dient dit gebied als overloop van het Kwakoe-festivalterrein. Toegevoegde waterberging dient tevens als reinigingswater, als stimulering van de oever- en bodemvegetatie en natuurontwikkeling als gevolg hiervan.

Corridors
De interne ontsluiting in het park voor voetgangers en fietsers in noord-zuid richting wordt mede mogelijk gemaakt door twee verhoogde, groene corridors. Deze zijn zowel visueel als fysiek richtinggevend voor het parkconcept en verbinden het Stadspark en het Sportpark / Kwakoe-festivalterrein, en geven toegang tot het Natuurpark. De beide corridors zijn niet rechtstreeks aangesloten op de bebouwde parkzone. Evenwel is er een visuele verbinding. Een van de corridors is aan een zijde indirect verbonden (en begrensd) door multifunctionele paviljoens.

Ontsluiting
De hoofdontsluiting voor het autoverkeer, voor fietsers en voetgangers in de richting van het Volumelandschap (bebouwde parkzone) is georganiseerd vanaf de Vlierbosdreef die tevens toegang geeft tot het Sportpark / Kwakoe-festivalterrein en de multifunctionele paviljoens. Vanaf deze hoofdontsluiting zijn er sub ontsluitingen die toegang geven tot de diverse bebouwingen en parkeervoorzieningen. De overige ontsluitingen voor het park als geheel, met name voor fietsers en voetgangers, vinden plaats via de bestaande toegangen c.q. tunnels en vernieuwde bruggen.

Waterbeheer
Voor het gehele Bijlmerpark worden de bestaande doorgaande waterwegen gehandhaafd en gebruikt, met toevoeging van nieuwe waterberging van twee hectare. Teves stellen wij voor dat de waterberging als waterzuivering functioneert in combinatie met recreatieve functies en natuurontwikkeling. Rondom het Volumelandschap wordt een waterberging voorgesteld voor lozing van het hemelwater, welke tevens de functie heeft van scheiding met het Stadspark.



Locatie: Parkconcept Bijlmerpark, Amsterdam Zuidoost
Opdrachtgever: Stadsdeel Amsterdam Zuidoost, Gemeente Amsterdam
Soort opdracht: besloten prijsvraag, meervoudig opdracht
Ontwerp: DRFTWD OFFICE, Amsterdam i.s.m. Moriko Kira architect, Amsterdam
Ontwerpteam: Gilbert Koskamp en Arno van der Mark, Mark Groen, Yoshihiro Kurita, Yasuyuki Kawanishi, Susanne Pietsch, Tsugumi Kanno, Floris Paalman, Moriko Kira, Olivier Langejan
looptijd: 2003



Reactiemogelijkheid gesloten